در روند پذیرش دانشجویان بین‌المللی در دانشگاه‌های ایتالیا، تغییری بزرگ و اساسی در حال انجام است. از نوامبر ۲۰۲۵، کنسرسیوم سامانه‌های دسترسی یکپارچه بین‌دانشگاهی (CISIA) آزمون جدیدی با عنوان CEnT‑S را راه‌اندازی می‌کند. این تست برای متقاضیان ورود به سال تحصیلی ۲۰۲۶–۲۰۲۷ طراحی شده و هدف اصلی آن، جایگزینی با سیستم پراکنده‌ی پیشین آزمون‌های انگلیسی‌زبان TOLC است. به این ترتیب، ساختار ارزیابی توان علمی متقاضیان تحصیل در ایتالیا به شکلی منسجم‌تر، استانداردتر و ملی در سراسر ایتالیا اجرا خواهد شد.

در این مطلب به معرفی و بررسی این تست می‌پردازیم. در ادامه، ضمن بررسی مزایا و معایب این جایگزینی، ساختار و شیوه برگزاری CEnT-S را به‌صورت کامل توضیح می‌دهیم، زمان و محل برگزاری آن را مشخص می‌کنیم، رشته‌هایی که نیاز به این تست دارند را معرفی کرده و هزینه شرکت در آن را بیان خواهیم کرد. در پایان، اگر قصد دارید برای تحصیل در ایتالیا اقدام کنید اما نمی‌دانید از کجا شروع کنید، می‌توانید برای دریافت راهنمایی دقیق و برنامه‌ریزی مناسب، وقت مشاوره پذیرش تحصیلی علمی نو را رزرو کنید.

آزمون CEnT-S

در سال جاری، آزمون CEnT‑S جایگزین نسخه‌های انگلیسیِ آزمون TOLC می‌شود؛ یعنی به‌ترتیب جای TOLC‑I (ویژه مهندسی)، TOLC‑E (ویژه اقتصاد) و TOLC‑F (ویژه داروسازی و رشته‌های مشابه دیگر) را می‌گیرد. این تست‌های انگلیسی‌زبان تا پایان دوره‌ی پذیرش ۲۰۲۵/۲۰۲۶ برگزار می‌شوند و از سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ به بعد دیگر اجرا یا پذیرفته نخواهند شد.

اما نکته‌ی مهم این است که این تغییر به معنی حذف کامل سیستم TOLC نیست. جایگزینی فقط مربوط به آزمون‌های انگلیسی است. سایر آزمون‌های تولک که به زبان ایتالیایی برگزار می‌شوند، همچنان برقرار، فعال و معتبر هستند و برای پذیرش در دوره‌های ایتالیایی‌زبان استفاده می‌شوند.

ساختار آزمون CEnT‑S

این تست کاملاً رایانه‌ای و چندگزینه‌ای است و برای سنجیدن دانش پایه داوطلب در زمینه‌های علمی و تحلیلی طراحی شده. کل آزمون شامل ۵۵ سؤال است و شرکت‌کننده برای پاسخ دادن به همه آن‌ها ۱۱۰ دقیقه وقت دارد. آزمون از پنج بخش جداگانه تشکیل شده که هر بخش زمان مشخص و غیرقابل‌تغییر خودش را دارد. یعنی مثلاً اگر بخش فیزیک ۱۰ دقیقه زمان دارد و کسی در ۷ دقیقه تمامش کند، نمی‌تواند ۳ دقیقه باقی‌مانده را به بخش ریاضی اضافه کند. همین‌که زمان یک بخش تمام شد، سیستم به‌صورت خودکار بخش بعدی را باز می‌کند.

بخش آزمون

تعداد سؤال‌ها

زمان اختصاص‌یافته

ریاضیات

۱۵ سؤال

۳۰ دقیقه

درک متون و تحلیل داده‌ها

۱۵ سؤال

۳۰ دقیقه

زیست‌شناسی

۱۰ سؤال

۲۰ دقیقه

شیمی

۱۰ سؤال

۲۰ دقیقه

فیزیک

۵ سؤال

۱۰ دقیقه

۵۵ سؤال

۱۱۰ دقیقه

سیستم نمره‌دهی آزمون CEnT‑S

این سیستم دو مرحله‌ای است و با آزمون‌های ساده‌ای که فقط نمره خام می‌دهند فرق دارد. داوطلب دو نوع نمره دریافت می‌کند:

  1. نمره خام یا موقت (بلافاصله بعد از آزمون)
  2. نمره نهایی یا نرمال‌شده (که کمی بعدتر منتشر می‌شود و فقط همین نمره برای رتبه‌بندی رسمی دانشگاه‌ها استفاده می‌شود).

مرحله اول: نمره خام

در پایان زمان ۱۱۰ دقیقه‌ای آزمون، سیستم به‌صورت خودکار نتیجه‌ای اولیه نمایش می‌دهد. این نمره طبق فرمول استاندارد CISIA محاسبه می‌شود:

  • هر پاسخ درست: +۱ امتیاز
  • هر سؤال بی‌پاسخ: ۰ امتیاز
  • هر پاسخ غلط: ۰٫۲۵− امتیاز

این نتیجه به‌صورت تفکیک‌شده برای هر بخش هم نشان داده می‌شود و فقط برای آگاهی اولیه داوطلب است. اما نمره نهایی محسوب نمی‌شود و نمی‌تواند برای رتبه دانشگاهی استفاده شود.

مرحله دوم: نمره نرمال‌شده (نهایی و با تأخیر منتشر می‌شود)

نمره رسمی و معتبر برای پذیرش، نمره نرمال‌شده است. این نمره بلافاصله بعد از آزمون در دسترس نیست، چون نیاز به تحلیل آماری دقیق توسط CISIA دارد. هدف از این اقدام این است که همه متقاضیان تحصیل در ایتالیا از نظر سختی آزمون در شرایط برابر باشند؛ چون آزمون‌ها در تاریخ‌های مختلف (مثلاً آبان یا دی، یا فروردین) برگزار می‌شوند و ممکن است یکی کمی آسان‌تر یا سخت‌تر باشد. برای حفظ عدالت، CISIA در پایان هر بازه زمانی بزرگ (به نام macro‑period) عملکرد همه داوطلبان را بررسی کرده و یک ضریب آماری به نام ضریب نرمال‌سازی (Normalization Coefficient) محاسبه می‌کند.

با این ضریب، نمره خام داوطلب طوری تنظیم می‌شود که سختی یا آسانی نسخه آزمونش جبران شود. یعنی مثلاً یک نمره پایین‌تر در آزمون سخت می‌تواند معادل نمره بالاتر در آزمون آسان باشد. چون این فرآیند نیاز به داده‌های کامل از کل بازه زمانی دارد، نتیجه نهایی فقط در پایان هر دوره زمانی در حساب کاربری داوطلب در سایت CISIA منتشر می‌شود.

جدول زمان‌بندی اعلام نمرات نهایی:

بازه زمانی آزمون (Macro‑Period)

زمان اعلام نمره نهایی

دوره اول (نوامبر تا ژانویه)

از ۳۰ ژانویه (۱۰ بهمن)

دوره دوم (فوریه تا مارس)

از ۳۱ مارس (۱۱ فروردین)

دوره سوم (آوریل تا ژوئن)

از ۳۰ ژوئن (۹ تیر)

دوره چهارم (سپتامبر تا اکتبر)

از ۳۰ اکتبر (۸ آبان)

مزایا و معایب جایگزینی CEnT-S با TOLC

این تغییر، یعنی جایگزینی سه آزمون تخصصی انگلیسی (TOLC‑I برای مهندسی، TOLC‑E برای اقتصاد و TOLC‑F برای داروسازی و علوم) با یک آزمون یکپارچه به نام CEnT‑S، هم خوبی‌هایی دارد و هم سختی‌هایی. مزایا بیشتر مربوط به دانشگاه‌ها و بخش اجرایی است، در حالی که معایب بیشتر متوجه داوطلبان تخصصی می‌شود.

مزایا

  1. ساده‌سازی و استانداردسازی

سه آزمون مختلف به یک آزمون واحد تبدیل شده، بنابراین فرآیند پذیرش برای دانشگاه‌ها و متقاضیان تحصیل در ایتالیا ساده‌تر شده است. دیگر کسی سردرگم نمی‌ماند که باید کدام آزمون انگلیسی را برای رشته‌اش انتخاب کند.

  1. صرفه‌جویی در زمان و هزینه برای داوطلبان میان‌رشته‌ای

اگر کسی بین رشته‌های مختلف (مثلاً مهندسی و اقتصاد) مردد باشد، لازم نیست دو آزمون جدا بدهد و برای هرکدام جدا آماده شود یا هزینه بدهد. با یک CEnT-S می‌تواند هر دو گزینه را پوشش دهد.

  1. عدالت آماری در نمره‌دهی

سیستم جدید نمره‌دهی که بعد از آزمون نهایی می‌شود (نمره نرمال‌شده)، باعث می‌شود نتایج همه متقاضیان تحصیل در ایتالیا منصفانه‌تر مقایسه شود. یعنی تفاوت سختی یا آسانی آزمون‌ها در تاریخ‌های مختلف با ضریب آماری جبران می‌شود و همه روی «یک معیار یکسان» سنجیده می‌شوند.

  1. شفافیت بیشتر در محتوای آزمون

در بخش «درک متون و داده‌ها»، محدوده سؤالات به‌طور دقیق توسط CISIA مشخص شده است. در نسخه‌های قدیمی‌تر، این قسمت فقط «منطق» نام داشت و محتوای مبهمی داشت که آماده شدن برایش سخت بود.

معایب

  1. آزمون یکسان برای همه

بزرگ‌ترین ایراد CEnT‑S این است که همه متقاضیان تحصیل در ایتالیا، چه برای مهندسی، چه زیست‌شناسی یا اقتصاد، باید در یک آزمون ۱۱۰ دقیقه‌ای با ۵۵ سؤال شرکت کنند. مثلاً در دانشگاه Ca’ Foscari ونیز، فقط دو بخشِ ریاضی و درک متون و داده‌ها برای رشته اقتصاد بررسی می‌شود. اما داوطلبِ اقتصاد باید وقت و انرژی زیادی برای سه بخش دیگر (زیست، شیمی، فیزیک) صرف کند که هیچ اثری در پذیرش او ندارد. این موضوع باعث اتلاف زمان و افزایش اضطراب در روز آزمون می‌شود.

  1. سردرگمی و کمبود منابع آموزشی

چون سال تحصیلی ۲۰۲۶/۲۰۲۷ اولین دوره اجرای این تست است، هیچ نمونه سؤالی یا منبع رسمیِ زیادی وجود ندارد. متقاضیان تحصیل در ایتالیا در انجمن‌های آنلاین از اضطراب، نبود شفافیت و تکیه بر منابع غیررسمی گلایه کرده‌اند.

  1. افزایش هزینه ثبت‌نام

هزینه CEnT-S برابر با ۵۵ یورو است، درحالی‌که قبل از آن هزینه آزمون‌های TOLC فقط ۳۵ یورو بود. یعنی حدود ۵۷٪ افزایش قیمت.

  1. انتظار طولانی برای نمره نهایی

با اینکه نمره نرمال‌شده سیستم عادلانه‌تری ایجاد کرده، اما باعث تأخیر زیادی در اعلام نتیجه می‌شود. مثلاً کسی که در اواخر نوامبر امتحان می‌دهد، نمره نهایی‌اش را تازه در ۳۰ ژانویه (حدود دو ماه بعد) دریافت می‌کند. این تأخیر باعث می‌شود داوطلب نتواند سریع تصمیم بگیرد که آیا باید دوباره امتحان بدهد یا برای دانشگاه دیگری اقدام کند.

آیا CEnT-S سخت‌تر از TOLC است؟

نمی‌توان گفت CEnT‑S به‌طور مطلق آسان‌تر یا سخت‌تر است، چون در واقع جایگزین سه آزمون متفاوت (TOLC‑I، TOLC‑E، TOLC‑F) شده و میزان سختی آن بستگی دارد به اینکه داوطلب برای چه رشته‌ای می‌خواهد اقدام کند. به‌طور کلی، آزمون جدید از نظر اداری ساده‌تر شده اما از نظر درسی و دامنه مطالب گسترده‌تر و چالش‌برانگیزتر است، به‌ویژه برای رشته‌هایی مثل اقتصاد.

داوطلب رشته اقتصاد (قبلاً TOLC‑E)

  • نتیجه: سخت‌تر و بسیار گسترده‌تر
  • توضیح: آزمون قبلی فقط شامل منطق، درک مطلب و ریاضی بود. در CEnT‑S بخش‌های زیست، شیمی و فیزیک هم اجباری‌اند، حتی اگر دانشگاه نمره آن‌ها را لحاظ نکند. همین باعث افزایش بار درسی و استرس داوطلب می‌شود.

داوطلب رشته مهندسی (قبلاً TOLC‑I)

  • نتیجه: تقریباً مشابه، اما کمی گسترده‌تر
  • توضیح: محتوای اصلی مثل قبل است (ریاضی، منطق، فیزیک، شیمی)، فقط حالا زیست‌شناسی هم به‌عنوان بخش جدید اضافه شده که قبلاً نبود.

داوطلب رشته داروسازی یا زیست‌شناسی (قبلاً TOLC‑F)

  • نتیجه: تقریباً مشابه با قبل
  • توضیح: محتوای هر دو آزمون یکسان است (زیست، شیمی، ریاضی، فیزیک و منطق) فقط ترتیب و تعداد سؤال‌ها کمی تغییر کرده و برای این گروه، تفاوت زیادی وجود ندارد.

داوطلبان مردد بین چند رشته

  • نتیجه: آسان‌تر از نظر مراحل ثبت‌نام و اجرا
  • توضیح: قبلاً باید دو آزمون جدا (مثلاً یکی برای مهندسی و یکی برای داروسازی) می‌دادند، اما حالا فقط یک بار CEnT-S می‌دهند و می‌توانند با همان نتیجه برای چند رشته اقدام کنند.

هزینه و نحوه برگزاری آزمون CEnT‑S

هزینه هر بار شرکت در آزمون ۵۵ یورو است و پرداخت مستقیم از طریق سایت CISIA انجام می‌شود. اگر داوطلب در نوبت رزروشده غایب باشد، اولین بار یک «اعتبار» به حسابش اضافه می‌شود تا بتواند در نوبت بعدی (تا پایان دوره چهارم) دوباره ثبت‌نام کند. همچنین، آزمون به دو روش برگزار می‌شود:

  • CEnT@UNI – حضوری در دانشگاه میزبان (در آزمایشگاه کامپیوتری با دستگاه مخصوص دانشگاه).
  • CEnT@HOME – آنلاین در خانه (با لپ‌تاپ شخصی، اینترنت پایدار و یک گوشی یا تبلت برای نظارت تصویری از طریق Zoom).

آزمون در طول سال طی ۴ دوره زمانی (macro‑period) برگزار می‌شود و داوطلب می‌تواند در هر دوره فقط یک بار شرکت کند (در مجموع حداکثر ۴ بار در سال). تمام آزمون‌ها ساعت ۲:۳۰ بعدازظهر به‌وقت ایتالیا برگزار می‌شوند.

نکته مهم برای داوطلبان خارج از اتحادیه اروپا (Non‑EU)

متقاضیان تحصیل در ایتالیا که برای دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا اقدام می‌کنند باید حتماً در یکی از دو دوره اول آزمون شرکت کنند, زیرا نمره نهایی دیرتر منتشر می‌شود.

دانشگاه‌ها و رشته‌های مشمول CEnT-S

این تست برای اکثر دوره‌های کارشناسی انگلیسی‌زبان در رشته‌های مهندسی، اقتصاد، داروسازی و علوم پایه اجباری است. فهرست دانشگاه‌های برگزارکننده گسترده است، اما هر دانشگاه ممکن است روش خاص خود را برای نحوه ارزیابی نمره‌ها داشته باشد (مثلاً فقط بعضی بخش‌ها را در نظر بگیرد). بنابراین، هر داوطلب باید حتماً «bando di ammissione» یا همان اطلاعیه پذیرش رسمی دانشگاه را بخواند. کارشناسان علمی نو این کار را برای شما انجام می‌دههند تا متقاضی بدون استرس مسیرش را پیش ببرد.

سخن پایانی

در مجموع، CEnT-S به‌عنوان جایگزین رسمی آزمون‌های انگلیسی TOLC، نقطه عطفی در روند پذیرش دانشجویان بین‌المللی در ایتالیا محسوب می‌شود. این تغییر به دانشگاه‌ها کمک می‌کند تا فرآیند گزینش متقاضیان را دقیق‌تر و منسجم‌تر انجام دهند، اما در عین حال نیازمند آمادگی هدفمند و آشنایی کامل داوطلب با ساختار و زمان‌بندی جدید است. 

مؤسسه علمی نو با مجوز رسمی از وزارت علوم، تحقیقات و فناوری ایران و به‌عنوان نماینده معتبر مشاوره تحصیلی برای ایتالیا، تمامی مراحل مرتبط با آماده‌سازی، ثبت‌نام و برنامه‌ریزی برای CEnT-S را به‌صورت تخصصی پشتیبانی می‌کند. تیم کارشناسان علمی نو با بررسی دقیق اطلاعیه‌های رسمی دانشگاه‌ها و تطبیق شرایط فردی هر متقاضی، مسیر پذیرش و ویزای تحصیلی را مرحله‌به‌مرحله هدایت می‌کند تا روند ورود به دانشگاه‌های ایتالیا برای دانشجویان ایرانی ایمن، سریع و بدون سردرگمی طی شود.