ورود به مقطع کارشناسی در دانشگاههای انگلستان برای دانشآموزان ایرانی که مدرک دیپلم دارند، مسیری است که تنها با داشتن معدل بالا طی نمیشود. برای موفقیت در این راه، باید تفاوتهای سیستم آموزشی ایران و انگلستان را به درستی بشناسید و بدانید مدرک شما دقیقاً چه جایگاهی در سیستم آموزشی بریتانیا دارد. از زمانی که دوره پیشدانشگاهی از نظام آموزشی ایران حذف شد، فاصله میان دیپلم ۱۲ساله ما و سیستم آموزشی تخصصی انگلستان کمی تغییر کرده است. به همین دلیل، دانشگاههای بریتانیا قوانین ورودی خود را بهروز کردهاند تا مطمئن شوند دانشجوی بینالمللی، آمادگی و دانش کافی برای ورود به دوره فشرده و سهساله لیسانس را دارد.
در این مطلب، تمام آنچه برای شروع این سفر تحصیلی نیاز دارید را بررسی میکنیم. از معرفی مسیرهای درست آکادمیک و دانشگاههای مناسب گرفته تا نکات ظریفی که برای دریافت ویزا حیاتی هستند. هدف ما این است که با دیدی باز و نقشهای دقیق، ریسکهای مسیر را کم کنید و با اطمینان قدم در دانشگاههای انگلستان بگذارید. در پایان، اگر مشتاق هستید که هرچه زودتر سفر تحصیل در انگلستان در مقطع کارشناسی را آغاز کنید و یا احساس میکنید شرایط پروندهتان خاص و متفاوت است، ما در کنار شما هستیم. با رزرو وقت مشاوره پذیرش تحصیلی از متخصصان علمی نو، میتوانید پاسخ دقیق تمام سوالاتتان را بگیرید و برای عبور از چالشهای این مسیر، راهکارهای مطمئن دریافت کنید.
شرایط تحصیل در انگلستان با مدرک دیپلم
اگر دیپلم دبیرستان از ایران دارید و میخواهید برای مقطع لیسانس به انگلستان بروید، باید بدانید که مسیر شما کمی با بقیه متفاوت است. دلیل اصلی این تفاوت ساده است: یک سال اختلاف در دوران دبیرستان.
در ایران: ما یک سیستم تحصیلی ۱۲ساله داریم و در پایان آن دیپلم میگیریم.
در انگلستان: دانشآموزان هنگام تحصیل در انگلیس ۱۳ سال درس میخوانند. دو سال آخر دبیرستان آنها (که A-Levels نام دارد) بسیار تخصصی است و دانشآموزان فقط روی ۳ یا ۴ درس مرتبط با رشته دانشگاهی آیندهشان تمرکز میکنند.
به همین دلیل، دانشگاههای انگلستان دیپلم ۱۲ساله ایران را برای ورود مستقیم به سال اول لیسانس کافی نمیدانند، چون از نظر آنها شما آن دوره ۲ساله تخصصی را نگذراندهاید.
کدام نوع دیپلم برای ورود به دانشگاه بهتر است؟
اگر دیپلم شما از شاخه نظری (ریاضی فیزیک، علوم تجربی و علوم انسانی) باشد، بهترین و راحتترین مسیر را برای ورود به دانشگاههای انگلستان خواهید داشت.
- رشته ریاضی و فیزیک: بهترین گزینه برای ورود به رشتههای مهندسی و علوم پایه.
- رشته علوم تجربی: بهترین گزینه برای ورود به رشتههای پزشکی، زیستشناسی و علوم بهداشتی.
- رشته علوم انسانی: برای ورود به رشتههای علوم اجتماعی، حقوق و هنر مناسب است.
- دیپلمهای فنی و حرفهای و کاردانش نیز شانس قبولی دارند، اما ممکن است مسیر کمی محدودتر باشد و به رشته و دانشگاه مورد نظر شما بستگی داشته باشد.
راه حل چیست؟
دوره فاندیشن (Foundation Year)
از آنجایی که نمیتوانید مستقیم وارد دانشگاه شوید، یک مسیر جایگزین وجود دارد که تقریباً همه دانشجویان ایرانی از آن استفاده میکنند: دوره فاندیشن (Foundation Year). دوره فاندیشن یک دوره یکساله آمادگی است که مثل یک پل، شما را از دیپلم ایران به سال اول دانشگاه در انگلستان وصل میکند. این دوره مخصوص دانشجویان بینالمللی طراحی شده تا این شکاف یکساله را پر کند.
در این دوره یکساله شما سه رکن اصلی را یاد میگیرید:
- درسهای تخصصی: واحدهای درسی مرتبط با رشتهای که میخواهید در دانشگاه بخوانید (مثلاً دروس پایه مهندسی برای کسی که میخواهد مهندس شود).
- زبان انگلیسی آکادمیک: یاد میگیرید چطور به انگلیسی مقاله بنویسید، تحقیق کنید و در کلاسها ارائه دهید.
- مهارتهای دانشجویی: روش صحیح تحقیق کردن، یادداشتبرداری و آماده شدن برای سیستم آموزشی انگلستان را به شما آموزش میدهند.
سیستم درسی در انگلستان با ایران خیلی فرق دارد. در ایران، ما بیشتر به حفظ کردن مطالب عادت داریم. اما در انگلستان، از شما انتظار میرود که تحقیق کنید، تحلیل کنید و ایدهها را به چالش بکشید. این تغییر بزرگ میتواند برای بسیاری از دانشجویان ایرانی یک شوک باشد. دوره فاندیشن به شما کمک میکند تا با این روش جدید درس خواندن آشنا شوید و برای آن آماده شوید.
بعد از اینکه تصمیم گرفتید دوره فاندیشن را بگذرانید، دو انتخاب اصلی پیش روی شماست:
۱. فاندیشن یکپارچه (Integrated Foundation): مثل یک بسته کامل ۴ساله
شما از همان روز اول برای یک دوره چهارساله در یک دانشگاه مشخص پذیرش میگیرید (۱ سال فاندیشن + ۳ سال لیسانس). یعنی از قبل میدانید که بعد از دوره آمادگی، در کدام دانشگاه و چه رشتهای درس خواهید خواند.
مزیت اصلی: خیالتان راحت است. چون یک پذیرش کلی برای ۴ سال دارید، پروسه ویزا سادهتر میشود و استرس کمتری برای پیدا کردن دانشگاه بعد از دوره فاندیشن خواهید داشت. جای شما در دانشگاه تضمین شده است.
۲. فاندیشن در کالجهای همکار (Third-party Providers): انعطافپذیری و انتخاب بیشتر
شما دوره یکساله فاندیشن را در یک کالج خصوصی (که با چندین دانشگاه قرارداد دارد) میگذرانید. این کالجها مثل Kaplan یا Navitas متخصص برگزاری این دورهها هستند.
مزیت اصلی: دست شما برای انتخاب بازتر است. اگر در دوره فاندیشن نمرات عالی بگیرید، میتوانید برای چندین دانشگاه معتبر که طرف قرارداد آن کالج هستند درخواست بفرستید. این گزینه برای کسانی که میخواهند شانس خود را برای ورود به دانشگاههای بهتر امتحان کنند، عالی است.
دوره A-Level
یک مسیر دیگر هم وجود دارد که بسیار سختتر است و فقط برای افراد خاصی مناسب است: دوره A-Level.
این دوره برای چه کسانی است؟
- برای داوطلبان جاهطلبی که هدفشان رشتههای فوقالعاده رقابتی مثل پزشکی، دندانپزشکی و حقوق است.
- برای کسانی که میخواهند در دانشگاههای تراز اول دنیا مثل آکسفورد و کمبریج تحصیل کنند.
- این رشتهها و دانشگاهها معمولاً دانشجویان را از طریق دوره فاندیشن قبول نمیکنند و گذراندن A-Level برایشان الزامی است.
دوره A-Level یک برنامه دوساله بسیار فشرده است که در آن فقط روی ۳ یا ۴ درس تخصصی تمرکز میکنید. نکته مهم و ریسکی دوره A-Level این است که سرنوشت شما کاملاً به امتحانات نهایی بستگی دارد. برخلاف دوره فاندیشن که نمره شما ترکیبی از پروژهها، تکالیف و امتحانات طی سال است، در A-Level یک امتحان بد میتواند تمام زحمات شما را هدر دهد.
نکات مهم ویزای تحصیلی انگلیس که باید بدانید
۱. اگر سن شما زیر ۱۸ سال است:
حداقل سن برای گرفتن ویزای تحصیلی انگلستان ۱۶ سال است.
اما بیشتر دانشگاهها ترجیح میدهند که دانشجو هنگام شروع دوره لیسانس ۱۸ساله باشد.
اگر ۱۶ یا ۱۷ساله هستید، باید رضایتنامه رسمی از والدین خود داشته باشید که اجازه سفر، زندگی و تحصیل در انگلستان را به شما میدهند.
۲. اگر بین دیپلم و درخواست شما وقفه افتاده باشد (گپ تحصیلی):
داشتن گپ تحصیلی همیشه نکته منفی نیست و بستگی به دلیل آن دارد:
وقفه یکساله برای کنکور: کاملاً طبیعی و قابل قبول است. اما اگر چند سال پشت سر هم برای کنکور آماده شدهاید و نتیجهای نگرفتهاید، ممکن است آفیسر ویزا از شما سوالات بیشتری بپرسد.
وقفه به دلیل کار کردن: اگر در این مدت در زمینهای مرتبط با رشته تحصیلی آیندهتان کار کردهاید (مثلاً برای رشته کامپیوتر، کار برنامهنویسی کردهاید)، این یک نقطه قوت بزرگ برای پرونده شماست و نشان میدهد که هدفمند هستید.
۳. اگر سن شما بالای ۲۱ سال است (Mature Student):
اگر موقع شروع دانشگاه بالای ۲۱ سال سن دارید، باید در انگیزهنامه خود خیلی قوی توضیح دهید که:
- چرا الان تصمیم گرفتهاید به دانشگاه برگردید؟
- این مدرک تحصیلی از انگلستان چطور قرار است به اهداف شغلی و آینده شما کمک کند؟
مدارک مورد نیاز برای تحصیل در انگلستان با مدرک دیپلم
آماده کردن مدارک، یکی از حساسترین مراحل کار است. یک اشتباه کوچک در این بخش میتواند باعث رد شدن درخواست ویزا یا پذیرش شما شود. دلیل این حساسیت این است که مسئولان در انگلستان نمیتوانند مدارک صادر شده در ایران را به صورت آنلاین استعلام بگیرند، بنابراین همه چیز باید روی کاغذ کاملاً دقیق، رسمی و مورد تایید باشد.
در ادامه، لیست کامل مدارکی که نیاز دارید را با هم مرور میکنیم:
پاسپورت معتبر: پاسپورت شما باید از روزی که برای ویزا اقدام میکنید، حداقل شش ماه اعتبار داشته باشد.
نامه پذیرش نهایی از دانشگاه (کد CAS): این مهمترین نامه پذیرش شماست و در واقع یک کد الکترونیکی مخصوص شماست.
اصل و ترجمه مدرک دیپلم و ریزنمرات: شما باید مدارک تحصیلی خود، شامل ریز نمرات کامل سه سال دبیرستان و مدرک نهایی دیپلم را آماده کنید. اگر قبلاً در دانشگاهی درس خواندهاید، باید مدارک آن را هم ارائه دهید.
مدارک مالی برای اثبات تمکن مالی: مدارکی که نشان میدهد شما توانایی پرداخت شهریه دانشگاه و هزینههای زندگی در انگلستان را دارید.
کدام دانشگاههای انگلیس برای ایرانیها مناسبتر هستند؟
انتخاب دانشگاه فقط به رتبه و شهرت آن بستگی ندارد. مهم است دانشگاهی را پیدا کنید که هم کیفیت خوبی داشته باشد و هم شرایط پذیرش آن برای دانشآموزانی که از ایران با مدرک دیپلم اقدام میکنند، منطقی و قابل دسترس باشد. در این بخش، چند دانشگاه را به شما معرفی میکنیم که به استقبال از دانشجویان خاورمیانهای و ایرانی معروف هستند و میتوانید شانس خوبی برای گرفتن پذیرش از آنها داشته باشید.
۱. دانشگاه پورتسموث (University of Portsmouth)
این دانشگاه به چند دلیل یک انتخاب عالی برای دانشجویان ایرانی است. پورتسموث یک تیم پشتیبانی مخصوص دانشجویان خاورمیانه دارد. این یعنی افرادی آنجا هستند که با شرایط شما آشنایی کامل دارند و کمک میکنند تا راحتتر با محیط جدید سازگار شوید. همچنین، در یک شهر ساحلی زیبا و آرام قرار دارد و هزینههای زندگی در آن نسبت به شهرهای بزرگی مثل لندن خیلی پایینتر است. این موضوع به شما کمک میکند تا با خیال راحتتری روی درس خود تمرکز کنید.
خبر خوب اینکه دانشگاه پورتسموث یکی از موسسات طرف قرارداد علمی نو است. به همین دلیل، انجام کارهای پذیرش شما در این دانشگاه رایگان (Free Apply) انجام میشود. علاوه بر صرفهجویی در هزینه، پرونده شما سریعتر بررسی میشود و شانس دریافت پذیرشتان هم بالاتر میرود. لیست سایر دانشگاههای طرف قرارداد علمی نو نیز در سایت موجود است.
۲. دانشگاه هرتفوردشایر (University of Hertfordshire)
این دانشگاه نیز دو مزیت بزرگ و مهم دارد. سیاست «شهریه ثابت» مهمترین ویژگی هرتفوردشایر است. یعنی مبلغی که سال اول به عنوان شهریه پرداخت میکنید، تا آخرین روز دوره لیسانس شما تغییر نخواهد کرد. این موضوع با توجه به نوسانات قیمت ارز، یک مزیت فوقالعاده است و به شما و خانوادهتان آرامش خاطر مالی میدهد. همچنین، این دانشگاه در نزدیکی لندن قرار دارد. پس میتوانید هر وقت خواستید به راحتی به پایتخت دسترسی داشته باشید، اما هزینههای بالای زندگی در خود لندن را نپردازید.
۳. دانشگاه کاونتری (Coventry University)
اگر مسائل مالی برایتان اولویت دارد، کاونتری یکی از بهترین گزینههاست. این دانشگاه تخفیفهای بسیار خوبی به دانشجویان ایرانی میدهد و معمولاً یک بورسیه به مبلغ حدود ۲.۰۰۰ پوند در سال به صورت خودکار به دانشجویان ایرانی تعلق میگیرد. این یعنی این مبلغ هر سال از شهریه شما کم میشود و این تخفیف برای تمام سالهای تحصیل شما ادامه خواهد داشت.
۴. دانشگاه متروپولیتن منچستر (MMU)
این دانشگاه نیز یک انتخاب هوشمندانه برای گروه خاصی از دانشآموزان است. اگر دیپلم شما فنی و حرفهای یا کار و دانش است، این دانشگاه یک انتخاب فوقالعاده برای شماست. دلیل این برتری این است که MMU به طور کاملاً مشخص و واضح، مسیرهای ورودی برای دارندگان این نوع دیپلمها به دورههای فاندیشن خود تعریف کرده است. آنها کاملاً با سیستم آموزشی شما آشنا هستند و میدانند چطور شما را برای ورود به دانشگاه آماده کنند.
کلام آخر
تصمیمی که پیش روی شماست، فقط یک انتخاب تحصیلی نیست؛ بلکه انتخاب مسیری هوشمندانهتر برای موفقیت جهانی است. همانطور که در این راهنما دیدید، مسیر ورود به دانشگاههای انگلستان با مدرک دیپلم، پیچیده نیست؛ فقط به نقشه راه درست نیاز دارد. بسیاری از دانشآموزان ممکن است در این مسیر دچار سردرگمی شوند، اما اکنون شما با تمام مراحل، از انتخاب دوره فاندیشن مناسب گرفته تا آمادهسازی مدارک و انتخاب دانشگاه، آشنا هستید.
دانشگاه رویایی شما ممکن است بسیار نزدیکتر از چیزی باشد که فکر میکنید. پس از تردیدها عبور کنید، این فرصت را برای برداشتن یک گام بزرگ در مسیر آیندهتان غنیمت بشمارید و برای درخشش در صحنه جهانی آماده شوید. مؤسسه علمی نو، با داشتن مجوز رسمی اپلای دانشگاههای انگلیس و تجربه تخصصی در پذیرش تحصیلی در مقاطع مختلف، آماده ارائه مشاوره و همراهی شماست.